Listeler

Okyanus Akıntılarının İklim Üzerindeki Etkisi

Okyanus akıntısı okyanus suyunun yönlendirilmiş sürekli veya sürekli bir hareketidir. Okyanus suyunun hareketi, kırılma dalgaları, tuzluluk farkları, Coriolis etkileri, rüzgâr, sıcaklıklar ve kabartma gibi suya etki eden kuvvetlerden kaynaklanır. Mevcut yön, kıyı şeridinden, diğer akımlardan ve kontürlerin derinliğinden etkilenir. Okyanus akıntıları binlerce kilometre boyunca akabilir ve dünyanın farklı bölgelerinin iklimi belirlenirken önemli bir küresel konveyör bandı oluşturabilir. Okyanus akıntıları ya okyanus yüzeyinde ya da 300 metrenin altındaki derin sulardadır. Akımlar, duruma bağlı olarak yatay veya dikey olarak da hareket edebilir. Okyanus akıntıları, okyanus havzasının, topoğrafyanın ve Okyanus’u çevreleyen kara kütlesinin şeklinden de etkilenebilir.

Sıcak ve Soğuk Akımlar

Soğuk okyanus akıntıları, yüksek enlemden, ekvatordan tropiklerde alınan ısıyı emerek, yukarıdaki havayı soğutmak için hareket eden soğuk su kütleleridir. Subtropikal yüksekliğin doğu tarafını dolaşan hava soğuk su kütlesine üflenir ve daha sonra ekvatora doğru sürüklendiğinde soğuk akımlar oluşur. Sıcak akımlar ekvatordan uzaklaşan daha yüksek sıcaklıklara sahip sıcak su kütleleridir. Sıcak akımlar, soğuk tuzlu su yoğunlaştıkça ve ışık ılık suyun genellikle ekvatordan uzak, zıt yönde akmasına izin verdiği zaman meydana gelir.

Okyanus Akıntıları İklimi Nasıl Etkiler?

Kuzeye ya da güneye hareket eden yatay akımlar çok uzun mesafeler için ısıtılmış ya da soğutulmuş suyu taşıyabilir. Yerinden çıkan ılık su havanın sıcaklığını yükseltirken, soğuk su havayı ve darbelerin bulunduğu kara yüzeyini soğutur. Mesela, tropikal Atlantik’ten gelen sular, Batı Avrupa kıyılarını tüketen bir Körfez Akıntısında, kuzeye doğru Atlantik’ten geçerek yumuşak bir iklim oluşturuyor. Ilıman iklim, bölgenin sıcaklığını, Atlantik’teki bölgelerden daha yüksek fakat aynı enlemlerde yükseltir. Gulf Stream, Kanada’nın doğu kıyısının neden İngiltere’de buz tuttuğunu açıklıyor.

Bir Yorum!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.